Spring naar content

ADHD

Achtergrondinformatie over bewegen met een specifieke aandoening

Voordelen van bewegen

Voldoende bewegen kan leiden tot:

  • Vermindering van ADHD symptomen: een langere aandachtsboog en extra energie kwijtraken[1-6];  
  • Een verbeterde motoriek[1-3]; 
  • Beter concentreren en functioneren op school[1,3,7-8]; 
  • Goed leren samenwerken en omgaan met leeftijdsgenoten[6,9];
  • Meer zelfvertrouwen en lekkerder in je vel zitten[10-13];
  • Minder angst en spanning ervaren[6,11-12];
  • Een verbeterde conditie en sterkere spieren en botten[2,8,14].

Mechanisme: hoe helpt bewegen bij ADHD?

De positieve effecten van beweging voor jongeren met ADHD kunnen worden verklaard door een aantal mechanismen:

  • Dopamine en noradrenaline: Beweging verbetert de balans tussen de neurotransmitters dopamine en noradrenaline, die bij jongeren met ADHD vaak verstoord is. Dit draagt bij aan een betere concentratie en impulscontrole[1,3].
  • Verbeterde bloedcirculatie: Beweging bevordert de bloedcirculatie, ook in de bloedvaten van de hersenen, wat resulteert in een verbeterde hersenfunctie. Dit kan de aandacht, verwerkingssnelheid en probleemoplossende vaardigheden verbeteren[1,3]. 
  • Executieve functies: Regelmatige beweging is gerelateerd aan verbeteringen in executieve functies zoals werkgeheugen, planning en inhibitie. Dit kan jongeren met ADHD helpen om beter te reageren op impulsen en zich langer te concentreren[15].

Contra-indicaties en waarschuwingen

Er zijn geen contra-indicaties bekend.

Aanbevelingen voor bewegen

Voor jongeren met ADHD gelden de algemene beweegrichtlijnen[14] zonder specifieke aanpassingen. 

Specifieke aanbevelingen voor bewegen

Hier zijn enkele tips om rekening mee te houden bij het geven van beweegadvies:

  • Kies een sport die de jongere leuk vindt: De voorkeur van de jongere is het belangrijkst. Kies een sport waar de jongere plezier in heeft, hierdoor is de kans groter dat het volgehouden wordt.
  • Structuur en duidelijke regels: Voor jongeren met ADHD zijn structuur en duidelijke regels binnen een sportteam of les erg belangrijk. Uitleg moet soms vaker herhaald worden, waarbij geduld en tijd van de omgeving essentieel zijn.
  • Plezier en samenwerking: Omgaan met verlies kan een uitdaging zijn voor jongeren met ADHD, het is daarom passender om een sport te kiezen waarbij plezier en samenwerking centraal staan, zoals scouting. 
  • Individuele sport: Als de jongere moeite heeft met sociaal contact, kan een individuele sport beter passen dan een teamsport, zoals fietsen of zwemmen.
  • Informeer de sportclub en trainer: Het is belangrijk dat de sportclub en trainer op de hoogte zijn van de ADHD-diagnose zodat ze rekening kunnen houden met de behoeften van de jongere.
  • Bespreek medicatie met een (sport)arts: Medicatie voor ADHD kan zowel positieve als negatieve effecten hebben op het dagelijks leven en het sporten. Het is belangrijk om eventuele problemen met een (sport)arts te bespreken.

Specifiek sport- en beweegaanbod voor jongeren met ADHD

Bij deze aandoening is geen specifiek landelijk aanbod bekend, verken eventueel lokale mogelijkheden.

Algemeen sport- en beweegaanbod voor jongeren met een chronische aandoening

Kijk voor meer informatie over ‘Algemeen sport- en beweegaanbod voor jongeren met een chronische aandoening’ in de gesprekshandleiding.  

Extra informatie voor ouders/verzorgers

Als zorgprofessional kun je extra informatie meegeven. Deze informatie kan vervolgens gedeeld worden met bijvoorbeeld school, een sportclub of anderen in hun omgeving, zodat zij beter kunnen inspelen op de situatie.

Extra informatie voor professionals

Bronnen 

  1. Chan YS, Jang JT, Ho CS. Effects of physical exercise on children with attention deficit hyperactivity disorder. Biomed J. 2022;45:265–70.
  2. Jeyanthi S, Arumugam N, Parasher RK. Effect of physical exercises on attention, motor skill and physical fitness in children with attention deficit hyperactivity disorder: a systematic review. Atten Defic Hyperact Disord. 2019;11(2):125–37.
  3. Sun W, Mingxuan Y, Xiaojing Z. Effects of physical exercise on attention deficit and other major symptoms in children with ADHD: a meta-analysis. Psychiatry Res. 2022;311:114509.
  4. Xie Y, Gao X, Song Y, Zhu X, Chen M, Yang L, Ren Y. Effectiveness of physical activity intervention on ADHD symptoms: a systematic review and meta-analysis. Front Psychiatry. 2021;12:706625.
  5. Seiffer B, Hautzinger M, Ulrich R, Wolf S. The efficacy of physical activity for children with attention deficit hyperactivity disorder: a meta-analysis of randomized controlled trials. Pract Meta-Analyses. 2022;26(5):656–73.
  6. Zang Y. Impact of physical exercise on children with attention deficit hyperactivity disorders: evidence through a meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2019;98(46):e17980.
  7. Singh AS, Saliasi E, van den Berg V, et al. Effects of physical activity interventions on cognitive and academic performance in children and adolescents: A novel combination of a systematic review and recommendations from an expert panel. Br J Sports Med 2019;53(10):640–647. 
  8. World Health Organization. Guidelines on physical activity and sedentary behaviour: at a glance. Geneva: World Health Organization; 2020. 
  9. Eime RM, Young JA, Harvey JT, Charity MJ, Payne WR. A systematic review of the psychological and social benefits of participation in sport for children and adolescents: Informing development of a conceptual model of health through sport. Int J Behav Nutr Phys Act 2013;10(98). 
  10. Babic MJ, Morgan PJ, Plotnikoff RC, Lonsdale C, White RL, Lubans DR. Physical activity and physical self-concept in youth: Systematic review and meta-analysis. Sports Med 2014;44:1589-1601. 
  11. Biddle SJH, Asare M. Physical activity and mental health in children and adolescents: A review of reviews. Br J Sports Med 2011;45(11):886–895.
  12. Biddle SJ, Ciaccioni S, Thomas G, Vergeer I. Physical activity and mental health in children and adolescents: An updated review of reviews and an analysis of causality. Psych of sport and exercise 2019;42146-155.
  13. Lubans D, Richards J, Hillman C, et al. Physical activity for cognitive and mental health in youth: A systematic review of mechanisms. Pediatrics 2016;138(3)
  14. Gezondheidsraad. Beweegrichtlijnen 2017. Den Haag: Gezondheidsraad; 2017. 
  15. Liang X, Li R, Wong SHS, Sum RKW. The impact of exercise interventions concerning executive functions of children and adolescents with attention-deficit/hyperactive disorder: a systematic review and meta-analysis. Int J Behav Nutr Phys Act. 2021;18(1):68.

Bekijk ook

ADHD – Handleiding gesprek